Achtergrond | terug

Acteren internationaal

In alle landen wordt anders geacteerd. Er zijn andere tradities, andere gewoontes. Engelsen acteren anders dan Duitsers of Fransen. In Engeland ligt bij het acteren de nadruk op het woord, de tekst. In Duitsland hebben ze een lange literaire traditie waarvan uit geacteerd wordt. Fransen, de Latijnse landen, acteren meer vanuit de beweging, de fysieke uitdrukking. Het heeft met volksaard en cultuur te maken. In Amerika doen ze het nog weer anders, hoewel ze getraind zijn in wat zij noemen The Method, wat de spelmethode volgens Stanislavski is, Marlon Brando en Tom Cruise bijvoorbeeld zijn in deze traditie getraind.

Vergeleken met deze landen heeft de Nederlandse theatertraditie iets provincaals.

Wij hebben geen Shakespeare, Schiller of Molière. Van Vondel worden wij een beetje lacherig en we zijn vergeten hoe grappig Bredero is, als we al weten wie hij is. De woordkunst van de Engelsen, de taalkunst van de Duitsers, de finesse van de Fransen kennen wij niet.

Wel hebben we een levende volkskunst. Eigenlijk zijn we de wagenspelen niet ontgroeit.

Kijk maar eens naar de speellijsten van de theaters in Berlijn. Daar worden alle grote stukken gespeeld, Shakespeare, Schiller, Büchner, Gorki, Tankred Drost, Goldoni, Strindberg, Schnitzler, Tsjechov, Gogol, Arthur Miller, Molière en de Grieken staan allemaal in één seizoen op het programma. En de ene voorstelling is nog mooier dan de andere. Duitsers vinden het ook heel gewoon om twee uur te rijden om een mooie voorstelling te zien. Kijk maar eens wat er in Londen wordt gespeeld of in Parijs. En kijk dan eens naar de speellijst van de Stadsschouwburg in Amsterdam. Als er één klassieker op staat ben je al blij. Te vroeg trouwens, want meestal is het een opgeleukte voorstelling, Hamlet in mantelpak of zo. Maar wel gaan we massaal naar de musicals van Joop van den Ende. Dat vind ik ook mooi, maar daar gaat het nu niet om.

Waar wordt nu echt mooi geacteerd?

Als je in Londen naar het theater wil maakt het niet uit waar je heen gaat, het is allemaal heel mooi en heel goed. De Acteerstudio neemt de leerlingen mee naar Londen om mooi acteren te zien. En in Parijs is dat al net zo, hoewel ze daar wat andere stukken spelen. In België hebben ze de speelstijl van Dora Groen, echt een heel mooi actrice, al het toneel is daar heel erg mooi.

Maar bij ons moet je wel een beetje uitkijken. We hebben wel mooie regisseurs, Theu Boermans maakte een prachtige Hamlet en zijn Drie Zusters was weergaloos mooi en Dick Tange maakte een prachtige Midzomernachtsdroom, en we hebben echt heel mooie acteurs en actrices. Maar je moet hier een beetje op je hoede zijn. Een integrale klassieker zie je maar zelden, meestal worden ze naar onze tijd en smaak aangepast en het resultaat is dikwijls niet best. Barber van de Pol, die de Don Quichotte zo mooi voor ons vertaalde, schreef al een vlammend protest tegen zulke voorstellingen.

Ik zie graag de opera’s van Pierre Audi, dat is echt heel mooi theater.

En dan wil ik graag drie weken met een bom duiten naar Berlijn. Ik denk dat het meest interessante in Berlijn gebeurt. In wat vroeger Oost Berlijn was. De Neue Bühne bijvoorbeeld. Dat is rauw en intens theater, de vonken spatten ervan af, echt prachtig.

Maar als ik echt een bom duiten had ging ik naar Japan om Kabuki te zien. Dat is de absolute top.

Zie ook:

Artikel uit de Volkskrant van februari 2003 van Barber van de Poll: Toi toi toi voor het oorspronkelijk theater.

| naar boven |